Wat is GAAP?

De afkorting GAAP staat voor Generally Accepted Accounting Principles. In het Nederlands: Algemeen aanvaarde boekhoudprincipes. Bij het opstellen van een jaarrekening worden deze principes gevolgd door boekhouders. Elk land kan zijn eigen GAAP hebben, de IFRS is de GAAP van de EU. De IFRS is voor beursgenoteerde bedrijven in de Europese Unie verplicht.

Betekenis GAAP:
De GAAP geeft impliciet antwoord op de vraag: “Hoe bepalen we het resultaat van een organisatie?”

Uitleg begrip GAAP

De financiële cijfers kunnen zowel voor interne als voor externe doeleinden worden opgesteld. Interne cijfers kan men geheel naar eigen inzicht opstellen. Men kan zichzelf dus zo rijk rekenen als men wil. Bij het opstellen van externe financiële cijfers dient men zich te houden aan wet- en regelgeving. De wet- en regelgeving kan uiteraard per land verschillen. Binnen de Europese unie is er echter in de tachtiger jaren een sterke harmonisatie tot stand gebracht met betrekking tot de wetgeving aangaande de jaarrekening. In deze wetgeving wordt de vraag: “Hoe bepalen we het resultaat van een organisatie?” overigens niet expliciet beantwoord. Impliciet wordt het antwoord op deze vraag echter bepaald door de zogenaamde Generally Accepted Accounting Principles (GAAP). Deze principes zijn wereldwijd aanvaard, alleen de uitleg kan plaatselijk wel degelijk verschillen.

Zo bestaat er bijvoorbeeld: Dutch GAAP en USA GAAP. Vanaf 2005 gelden binnen Europa voor beursgenoteerde ondernemingen de zogeheten IAS (International Accounting Standards), inmiddels geheten IFRS (International Financial Reporting Standards). Niet-beurs­genoteerde ondernemingen kunnen overigens vrijwillig opteren voor IFRS.

De principes die onder GAAP vallen zijn onder meer:

  • Het voorzichtigheidsbeginsel

Op grond van dit beginsel worden de bezittingen niet boven de werkelijke waarde gewaardeerd. De verplichtingen worden niet beneden het te betalen bedrag gewaardeerd. Zo zal bijvoorbeeld een voorraad goederen op de balans gewaardeerd worden tegen de verkrijgingsprijs of de marktprijs op balansdatum. De waardering geschiedt tegen de laagste van deze twee prijzen.

  • Het realisatiebeginsel

Winsten worden pas verantwoord, als de winsten door verkoop zijn gerealiseerd. Verliezen worden verantwoord, zodra de verliezen worden geconstateerd, ook al zijn zij op dat moment nog niet gerealiseerd. Zo is er slechts sprake van een opbrengst als een verkooptransactie tot stand is gekomen. In de praktijk betekent dit meestal dat de bate pas wordt geboekt als de verkoopfactuur wordt verzonden.

  • Het matching-principe

Dit principe bewerkstelligt dat de kosten worden toegerekend aan de periode, waarin ook de daarmee samenhangende opbrengsten worden verantwoord.

  • Het going-concern principe

Het uitgangspunt bij de waardering van de bezittingen is de veronderstelling dat de activiteiten in de voorzienbare toekomst worden gecontinueerd. De waarderingsgrondslag van de bezittingen zal dan meestal de historische aanschafprijs zijn. Sommige bezittingen mogen in Nederland ook gewaardeerd worden tegen vervangingswaarde. De vervangingswaarde is de prijs, die zou moeten worden betaald, wanneer op balansdatum zou worden gekocht. De waarderingsgrondslagen dienen echter te worden herzien zodra de continuering van de activiteiten niet langer zeker is. Denkbaar is, dat de bezittingen dan gewaardeerd worden op liquidatiewaarde. Deze zal veelal beduidend lager liggen dan de boekwaarde van de bezittingen. In de rapportage zal dit gepaard gaan met aanzienlijke lasten.

  • Het bestendigheidsprincipe

De winst dient van periode tot periode volgens dezelfde principes te worden bepaald, zodat periodevergelijking mogelijk is. In Nederland is alleen wegens gegronde redenen een stelselwijziging mogelijk. De reden van de verandering en de gevolgen voor het vermogen en het resultaat dienen dan kenbaar worden gemaakt.

De beoordeling van gebeurtenissen, zoals hiervoor geschetst, dient te geschieden op grond van deze principes.

Meer weten? Word een expert!

Schrijf je vandaag nog in voor één van onze financiële trainingen speciaal voor non financials.